Gitara nədir? Gitara necə ifa olunur? Gitara öyrənmək
Gitara öyrənmək bir çox insan üçün sadəcə musiqi aləti çalmağı bacarmaq deyil, həm də öz hisslərini ifadə etməyin ən gözəl yollarından biridir. Gitara həm solo ifalarda, həm müşayiətdə, həm də qrup daxilində çox önəmli rol oynayır. Bu alət ilk baxışda sadə görünə bilər, amma düzgün yanaşma olduqda həm çox zövqlü, həm də sistemli şəkildə öyrənilə bilər. Əgər siz də “gitara necə ifa olunur?” sualına cavab axtarırsınızsa, bu məqalə sizin üçün hazırlanıb.
Gitara öyrənməyə başlayan hər bir şəxs əvvəlcə alətlə tanış olmalıdır. Gitaranın gövdəsi, qol hissəsi, pərdələri, simləri, aşıqları və rezonans quruluşu onun səs karakterini formalaşdırır. Klassik gitara, akustik gitara və elektro gitara arasında həm quruluş, həm də ifa tərzi baxımından fərqlər var. Yeni başlayanlar üçün alətin rahat olması çox vacibdir. Boya, qol qalınlığı, simlərin hündürlüyü və alətin ölçüsü ifa prosesinə birbaşa təsir edir. Buna görə də gitara seçərkən yalnız görünüşə deyil, rahatlığa və istifadə məqsədinə də baxmaq lazımdır.
Gitara ifasına başlamağın ilk addımı düzgün oturuş və əl yerləşimidir. Sağ və ya sol əl dominantlığından asılı olaraq ifa mövqeyi fərqlənə bilər, amma əsas prinsip eynidir. Bədən rahat olmalı, çiyinlər gərgin qalmamalı, gitara sabit şəkildə tutulmalıdır. Sol əl pərdələr üzərində səliqəli hərəkət etməli, barmaqlar simləri dəqiq basmalıdır. Sağ əl isə ritmi, vurğunu və səsin axıcılığını idarə edir. Başlanğıcda barmaqların sərt və ya gərgin hiss olunması normaldır. Bu, zamanla keçən təbii bir mərhələdir.
Burada əsas məsələ təkcə akkordu əzbərləmək deyil, onu təmiz səsləndirməkdir. Hər simin düzgün səslənməsi üçün barmaqlar pərdə üzərinə dəqiq yerləşdirilməlidir. Bir çox yeni başlayanlar simlərin cingildəməsindən və ya bəzi səslərin boğulmasından narahat olur. Bu problemin səbəbi adətən barmağın səhv bucaqda basılması, lazımsız gərginlik və ya tələskənlikdir.
Gitara ifasında ritm hissi çox önəmlidir. Bəziləri yalnız akkord basmağı öyrənir, amma ritmsiz ifa canlı səslənmir. Düzgün sağ əl hərəkəti musiqiyə nəfəs verir. Əvvəlcə sadə aşağı və yuxarı vurğularla məşq etmək lazımdır. Sonra ritm sxemləri, ölçü anlayışı və vurğu yerləri öyrənilir. Əgər siz gitara çalarkən mahnının axışını hiss etmək istəyirsinizsə, ritmi metronomla məşq etmək çox faydalıdır. Metronom tempi sabit saxlayır və sizin zaman hissinizi gücləndirir.
Barmaq texnikası da gitara ifasının vacib hissəsidir. Klassik gitara ifaçılığında barmaqla çalma, yəni fingerstyle texnikası xüsusi yer tutur. Bu üslubda hər barmaq ayrı funksiyanı yerinə yetirir və nəticədə daha zəngin, daha emosional bir səs əldə olunur. Digər tərəfdən, plektrumla ifa daha sərt, daha ritmik və daha enerjili səslənə bilər. Hansı istiqaməti seçməyiniz musiqi zövqünüzdən və məqsədinizdən asılıdır. Əgər müşayiət və mahnı ifası istəyirsinizsə, ritm gitara sizin üçün daha uyğun ola bilər. Əgər melodik və detalçı ifaları sevirsinizsə, fingerstyle çox maraqlı istiqamətdir.
Gitara öyrənərkən ən çox edilən səhvlərdən biri çox sürətli nəticə gözləməkdir. Musiqi aləti öyrənmək tələsməklə deyil, davamlılıqla inkişaf edir. Hər gün qısa, amma məqsədli məşq çox uzun və plansız məşqdən daha faydalıdır. İlk mərhələdə barmaq elastikliyi, simlər arasında keçid, akkord dəyişikliyi və ritm sabitliyi üzərində dayanmaq lazımdır. Məşq edərkən səhvləri gizlətməyə deyil, onları düzgün analiz etməyə çalışmaq daha doğrudur. Məhz bu yanaşma sizi həqiqi inkişaf yoluna aparır.
Yeni başlayanlar üçün çox vacib bir məqam da düzgün alət seçimidir. Ucuz və keyfiyyətsiz gitara ilə öyrənməyə çalışmaq çox vaxt həvəsi azaldır. Simlərin sərtliyi, qolun rahat olmaması və səsin zəif çıxması insanı tez yorur. Halbuki yaxşı qurulmuş bir gitara öyrənmə prosesini daha rahat və zövqlü edir. Royal.az kimi peşəkar musiqi mağazasında düzgün alət seçimi həm başlayanlar, həm də təcrübəli ifaçılar üçün çox önəmlidir. Çünki yaxşı alət yaxşı təhsilin bir hissəsidir.
Gitara öyrənmək istəyənlərə müəllim kimi ən vacib tövsiyə budur ki, musiqiyə bir yarış kimi baxmayın. Hər səsin arxasında texnika, qulaq və səbir dayanır. Əvvəlcə sadə akkordlarla başlayın, ritmi hiss edin, barmaqlarınızı gücləndirin və sonra daha çətin keçidlərə keçin. Əgər bu prosesi düzgün qurarsanız, gitara sizin üçün sadəcə alət olmayacaq, gündəlik ifadə vasitəsinə çevriləcək.
